"Beste Waterfilterkan van 2026." "Beste Koop." Wie de afgelopen weken op Facebook of Instagram scrolde, kwam ze misschien tegen: advertenties die je vertellen dat je kraanwater vol zit met pfas, kwik, lood en chloor, en dat hun filter dat er allemaal uithaalt. De Consumentenbond waarschuwde gisteren voor die valse beloftes. Volgens de bond voeden webwinkels de angst over kraanwater met honderden advertenties op Facebook, Instagram en Google, die samen ruim 5 miljoen keer zijn bekeken. Wat is er precies aan de hand? En hoe prik je door zo'n advertentie heen voordat je iets koopt, voor jezelf of als cadeau?
Wat de Consumentenbond ontdekte
De verkopers spelen in op een begrijpelijke zorg. Pfas, de 'eeuwige chemicaliën', liggen al jaren onder een vergrootglas. Directeur Sandra Molenaar van de Consumentenbond noemt die zorgen ook begrijpelijk, meldt Vroege Vogels (BNNVARA) op basis van het ANP. Maar volgens haar spelen sommige bedrijven daar op een kwalijke manier op in.
Neem de belofte dat zo'n filter kwik, lood en chloor uit je water haalt. Molenaar is daar duidelijk over: "Zo snijdt de belofte om kwik, lood en chloor te filteren geen hout." Zware metalen zitten volgens haar nauwelijks in het Nederlandse drinkwater, en chloor wordt in Nederland niet eens gebruikt. Een filter dat chloor wegfiltert, lost dus een probleem op dat je hier niet hebt.
En dan die labels. De grootste adverteerders prijzen hun filterkan aan als 'Beste Koop' of 'Beste Waterfilterkan van 2026'. Alleen heeft de Consumentenbond, die het predicaat Beste Koop gebruikt in zijn tests, helemaal geen waterfilters getest, aldus Molenaar.
Zo prik je door zo'n advertentie heen
Waterfilters zijn het voorbeeld van deze week, maar dezelfde trucjes zie je bij luchtreinigers, 'slimme' gadgets en wondercrèmes. Zeker richting Black Friday, Sinterklaas en kerst. Vijf vragen die je jezelf kunt stellen:
- Wie heeft dat label gegeven? Een 'Beste Koop' of 'Testwinnaar' zonder naam van de tester, of zonder link naar de test, is een rode vlag. Zoek de test zelf op bij de organisatie die genoemd wordt. Kun je hem niet vinden, dan is hij er waarschijnlijk niet.
- Speelt de advertentie in op angst? "Wist je wat er in jouw kraanwater zit?" is een verkooptruc, geen informatie. Wil je weten hoe het met je water zit? De meeste drinkwaterbedrijven laten je op hun eigen website de waterkwaliteit opzoeken voor jouw adres of regio.
- Belooft het product te veel tegelijk? Een product dat pfas, zware metalen, chloor, bacteriën én kalk aanpakt voor een paar tientjes, klinkt te mooi. Dat is het meestal ook.
- Wat kost het op de lange termijn? Een filter werkt alleen zolang je de patronen op tijd vervangt, zoals de fabrikant voorschrijft. Reken die vervangpatronen mee in de prijs, en kijk of je ze over een jaar nog makkelijk kunt bestellen.
- Bij wie koop je eigenlijk? Advertenties op sociale media leiden vaak naar webwinkels die je niet kent. Check eerst wie erachter zit. In ons artikel over nepwebshops herkennen lees je hoe.
Wanneer is een filterkan dan wél handig?
Dat betekent niet dat iedereen met een waterfilterkan in de keuken iets doms heeft gekocht. Sommige mensen gebruiken er een omdat ze de smaak lekkerder vinden, of om kalk in hun waterkoker of koffiezetapparaat te beperken. Prima redenen, zolang je weet waarvoor je betaalt. Het probleem zit in de beloftes over je gezondheid, niet in de kan zelf.
Ben je benieuwd hoe het verder zit met pfas in spullen die je wel dagelijks gebruikt, zoals regenkleding? Lees dan wat het nieuwe pfas-verbod voor je regenjas betekent. En over groene en gezonde claims op producten schreven we eerder wat de nieuwe regels voor groene claims veranderen.
Je verlanglijstje als bedenktijd
Advertenties op sociale media zijn gemaakt om je nú te laten kopen. Het beste wapen daartegen is simpel: niet meteen afrekenen. Zie je iets wat je aanspreekt? Zet het eerst op je gratis verlanglijstje. Dan kun je er een paar dagen later rustig naar kijken, de claims checken en prijzen vergelijken. En is het nog steeds een goed idee, dan staat het meteen klaar voor Sinterklaas, kerst of je verjaardag.
Dat werkt ook andersom. Wil je iemand een cadeau geven, koop dan niet op basis van een advertentie die je toevallig zag, maar kijk wat diegene zelf op zijn of haar lijstje heeft gezet. Wie zelf een filterkan wil, zet er gewoon een specifiek model op. Wie liever bubbels heeft, vindt misschien meer in ons stuk over zelf bruiswater maken. Zo krijgt iedereen wat hij écht wil, zonder dat een slimme reclamemaker meebeslist.
Gewoon water uit de kraan blijft trouwens het goedkoopste drankje dat er is. Zet de kraan open, vul een fles en klaar. Een mooie fles is dan zo'n slecht cadeau nog niet: kijk eens bij onze drinkflessen met tijdmarkering.
