"Eco", "groen", "bewust", "klimaatneutraal" — wie de afgelopen jaren een cadeau kocht, kon er bijna niet omheen. Maar aan dat vrijblijvende gestrooi met groene woorden komt binnenkort een eind: vanaf 27 september 2026 gelden in de hele EU strengere regels voor duurzaamheidsclaims. Wat mag er dan niet meer, en — interessanter — hoe koop je nu al cadeaus waarvan het groene verhaal wél klopt?
Wat verandert er op 27 september?
De nieuwe regels komen uit de Europese EmpCo-richtlijn (voluit: Empowering Consumers for the Green Transition, richtlijn 2024/825), die consumenten moet beschermen tegen greenwashing. De kern in drie punten:
- Vage claims zijn verboden zonder bewijs. Woorden als "milieuvriendelijk", "eco", "groen", "natuurlijk" of "duurzaam" mogen alleen nog als het bedrijf ze kan onderbouwen met erkende, controleerbare prestaties.
- "Klimaatneutraal" via compensatie mag niet meer. Een product klimaatneutraal noemen omdat de fabrikant ergens bomen laat planten of CO₂-rechten koopt, is straks verboden. Alleen echte uitstootvermindering telt.
- Alleen serieuze keurmerken blijven over. Duurzaamheidslabels mogen alleen nog als ze op een certificeringssysteem met onafhankelijke controle zijn gebaseerd — geen zelfverzonnen groene logo's meer.
Bedrijven die zich er niet aan houden, riskeren handhaving en boetes van toezichthouders zoals de ACM. Verwacht dus dat er de komende weken stilletjes heel wat groene kreten van verpakkingen en webshops verdwijnen. Dat is precies de bedoeling.
Waarom dit voor cadeaukopers extra interessant is
Bij cadeaus speelt greenwashing dubbel op. Je koopt iets voor een ánder, vaak in een productcategorie waar je zelf weinig verstand van hebt, en een groen randje voelt dan als een veilige keuze: je geeft niet zomaar iets, je geeft iets "bewusts". Precies op dat gevoel is jarenlang gemarketeerd — van "eco-cadeausets" tot klimaatneutrale gadgets waarvan niemand kon uitleggen wat daar dan neutraal aan was.
Vanaf eind september geldt: staat er nog een groene claim op, dan moet die hard te maken zijn. Dat maakt het label op de verpakking eindelijk weer informatie in plaats van sfeer.
Zo herken je nu al een écht duurzaam cadeau
Je hoeft niet op 27 september te wachten om scherper te kijken. Drie vuistregels:
- Zoek het keurmerk, niet de kreet. Onafhankelijke keurmerken (denk aan EU Ecolabel, FSC, GOTS of Fairtrade) worden extern gecontroleerd. Een zelfbedacht blaadjes-logo zegt niets — en is straks dus ook niet meer toegestaan.
- Vraag je af: gaat dit lang mee? Het duurzaamste cadeau is er een dat gebruikt wordt en niet na drie weken in de kast belandt. Kwaliteit, repareerbaarheid en tijdloosheid verslaan elk groen etiket.
- Overweeg tweedehands of refurbished. Geen productie is groener dan geen nieuwe productie. En nee, dat is allang geen gierigheid meer — we schreven eerder al waarom een tweedehands cadeau geven prima kan.
Meer concrete ideeën vind je in onze gids met duurzame cadeaus die je echt gebruikt.
De grootste groene winst: geen miskopen
Hier komt de ongemakkelijke waarheid die geen enkel keurmerk oplost: het minst duurzame cadeau is het cadeau dat de plank misslaat. Elk jaar verdwijnen er stapels goedbedoelde cadeaus ongebruikt in kasten, kringloopwinkels en — erger — de afvalbak. Daar helpt maar één ding tegen: weten wat iemand écht wil.
Laat de mensen om je heen dus een gratis verlanglijstje maken (of maak er zelf één en deel 'm). Zo geef je iets waar iemand blij van wordt, voorkom je dubbele cadeaus en is elke aankoop er een die daadwerkelijk gebruikt wordt. Aanmaken kost een paar tikken, en een account is niet eens nodig. Groener wordt geven niet.
