Het cadeauseizoen staat voor de deur: eerst Black Friday, dan Sinterklaas en kerst. Voor oplichters is dat hoogseizoen. Volgens het CBS kregen in 2025 zo'n 1,2 miljoen Nederlanders te maken met oplichting bij een online aankoop, meldt EenVandaag. Thuiswinkel.org, de branchevereniging van webwinkels, slaat nu terug met een scanner die dag en nacht naar nepwebshops zoekt. Goed nieuws, maar je eigen ogen blijven je beste bescherming. Zo check je een winkel voordat je je cadeaus afrekent.
Wat er verandert: een virusscanner voor webshops
Op 8 oktober lanceerde Thuiswinkel.org de Thuiswinkel Scam Protectie. De dienst speurt continu naar scamwebshops en naar valse domeinnamen die op bestaande merken lijken. Vindt de software misbruik, dan krijgt de echte webshop direct een melding en kan die laten ingrijpen. Het Nederlandse bedrijf Brandsolo voert de dienst uit en laat zulke sites in de meeste gevallen snel offline halen. Ook het Landelijk Meldpunt Internet Oplichting van de politie steunt de aanpak.
Waarom juist nu? Volgens directeur Marlene ten Ham is nep steeds lastiger van echt te onderscheiden: "AI heeft de spelregels veranderd." In de aanloop naar Black Friday ziet de branche de fraude hard groeien. Opvallend: volgens Brandsolo worden ook steeds vaker kleinere merken en webshops nagemaakt, omdat klanten daar minder op hun hoede zijn.
Waarom je zelf moet blijven opletten
De scanner beschermt vooral webshops die lid zijn van Thuiswinkel.org. Bestel je bij een onbekende winkel uit een advertentie, dan sta je er nog grotendeels zelf voor. Joyce Donat van de Consumentenbond noemde het tegenover EenVandaag dan ook een kat-en-muisspel: bedenken politie en webwinkels iets nieuws, dan verzinnen criminelen weer een nieuwe truc. Volgens haar trappen er bovendien vaker jongeren in dan je zou denken; dat vooral ouderen slachtoffer worden, noemt ze een misverstand.
Zo check je een webshop vóór je bestelt
- Klik op het keurmerk. Een echt Thuiswinkel Waarborg-logo brengt je met één klik naar de website van Thuiswinkel.org, waar je ziet of de winkel echt lid is. Daar roept de branche ook toe op met de campagne 'Neem geen risico. Check het logo'. Gebeurt er niets als je klikt, of kom je op een andere site uit? Dan is het logo waarschijnlijk nagemaakt. Andere keurmerken, zoals WebwinkelKeur, check je op dezelfde manier via hun eigen site.
- Zoek het exacte webadres op. Zet de URL tussen aanhalingstekens in een zoekmachine, eventueel met 'klacht' of 'review' erachter. Dat raden zowel de Consumentenbond als de Fraudehelpdesk aan. Vind je alleen klachten, of helemaal niets? Bestel daar dan niet.
- Laat het adres controleren. Op check.veiliginternetten.nl en met de check van de Fraudehelpdesk zie je of een site of verkoper al negatief bekendstaat.
- Kijk wie erachter zit. Een webshop met een Nederlandse vestiging hoort ingeschreven te staan bij de Kamer van Koophandel; dat zoek je zelf op via kvk.nl. Ontbreken een adres en telefoonnummer, of klopt het adres op de site niet met de inschrijving? Rode vlag.
- Betaal zo dat je je geld kunt terughalen. De Consumentenbond raadt een creditcard aan, omdat je een betaling dan kunt laten terugdraaien als het misgaat. De Fraudehelpdesk noemt ook PayPal en achteraf betalen als veiligere opties.
- Wees extra kritisch bij spotprijzen. Is een cadeau overal uitverkocht maar hier ineens leverbaar, of veel goedkoper dan bij bekende winkels? Volgens de Consumentenbond is dat precies het moment om te twijfelen: wat te mooi lijkt om waar te zijn, is dat meestal ook.
Toch erin getrapt? Neem meteen contact op met je bank of creditcardmaatschappij, meld het bij de Fraudehelpdesk en doe aangifte bij de politie.
Slim wensen, veilig geven
Ook een verlanglijstje kan schelen. Zet je op Vlijstje een wens met de link naar de winkel waar jij het product vond, dan hoeven familie en vrienden niet zelf te zoeken. Zo belanden ze minder snel bij een onbekende 'voordeelshop' uit een advertentie. Ben jij de gever? Koop dan bij voorkeur via die link of bij een winkel die je kent. Zie je hetzelfde cadeau ergens opvallend goedkoop, check die shop dan eerst met de stappen hierboven.
Krijg je juist een verdacht betaalverzoek of een mail over iDEAL en Wero? Lees dan ons stuk over nepmails over iDEAL en Wero. En wil je je digitale huishouden in één keer op orde brengen, loop dan de gratis wachtwoorden-checklist door.
Nog geen lijstje? Maak gratis een verlanglijstje: het is in een paar minuten klaar, en je bepaalt zelf bij welke winkels je wensen staan.
