Het is Prinsjesdag: hoedjes, de troonrede en vanmiddag het koffertje met de Miljoenennota. De meeste krantenkoppen gaan over koopkracht, en dat snappen we. Maar wie de stukken leest die de NOS vooraf kon inzien, ziet ook iets anders staan: twee van de meest gegeven cadeaus van Nederland worden duurder. De bos bloemen en de fles wijn. Tijd om er even nuchter naar te kijken: hoeveel scheelt het echt, en wanneer merk je het?
Eerst de grote lijn: 2027 wordt een pas op de plaats
Volgens de uitgelekte koopkrachtcijfers (NOS) gaan huishoudens er in 2027 gemiddeld 0,1 procent op achteruit. Het beeld verschilt per groep:
- lage inkomens: +0,2 procent;
- gepensioneerden: +0,3 procent;
- middeninkomens: −0,1 procent;
- hogere inkomens: −0,2 procent;
- werkenden als groep: −0,2 procent.
Het kabinet trekt 1,5 miljard euro uit om de koopkracht te repareren, vooral via een hogere arbeidskorting. Tegelijk wordt de zorg duurder. De gemiddelde zorgpremie stijgt met zo'n tien euro naar ongeveer 197 euro per maand (de verzekeraars bepalen zelf de echte premie), en het eigen risico gaat van 385 naar 400 euro per jaar. Kortom: er komt geen koopkrachtklap, maar er komt ook weinig bij. Dat beeld kwam in augustus ook al uit de CPB-raming voor 2027.
De bos bloemen: btw van 9 naar 21 procent
Het opvallendste cadeaunieuws zit in de btw. Bloemen en planten vallen nu nog onder het lage tarief van 9 procent. Het kabinet wil dat verhogen naar het algemene tarief van 21 procent. Dat geldt volgens Ondernemersplein van de overheid voor snijbloemen, planten en bloembollen, maar ook voor boomkwekerijproducten. De ingangsdatum is 1 januari 2028. Belangrijk: het is een voorstel dat nog door de Tweede en Eerste Kamer moet, en het kan dus nog veranderen.
Wat betekent dat in euro's? Een rekenvoorbeeld: een boeket van €15,00 inclusief 9 procent btw kost bij 21 procent btw zo'n €16,65, als de bloemist de verhoging volledig doorberekent. Dat is ruim anderhalve euro per bos. Voor één verjaardag is dat niet veel, maar wie elke maand bloemen meeneemt naar oma, merkt het op jaarbasis wel. De sierteeltsector is er dan ook fel op tegen.
Wat kun je ermee? Voorlopig nog even niets: tot en met 2027 verandert er aan de bloemenprijs door de btw niets. Wie wil variëren, kan een keer denken aan een boeket dat nooit verwelkt. Volwassenen bouwen bijvoorbeeld massaal LEGO-bloemen. En een plant die jaren meegaat, is per gebruiksdag altijd voordeliger dan een bos die na een week in de groenbak ligt.
De fles wijn: accijns gaat weer mee met de inflatie
Ook de fles wijn of het flesje speciaalbier als verjaardagscadeau wordt iets duurder. Volgens de stukken gaat de alcoholaccijns weer mee met de inflatie. Dat is al een aantal jaren niet gebeurd. De NOS spreekt van "een paar cent per glas". Dat is geen enorme stijging, maar het past in een beeld dat we dit jaar vaker zagen: de leuke dingen (uit eten, dagjes uit, drank) worden net iets sneller duurder dan de rest.
Wat kun je ermee? Een fles wijn blijft een prima cadeau, maar het is ook een van de meest "automatische" cadeaus die er zijn. Juist daar valt winst te halen. Weet je niet of iemand drinkt? Dan zijn alcoholvrije cadeaus een goed alternatief. Is het een echte wijnliefhebber? Een accessoire uit onze gids voor de borrel- en wijnliefhebber gaat langer mee dan de fles zelf.
Het echte lek in je cadeaubudget zit ergens anders
Eerlijk is eerlijk: een euro extra per bos bloemen of een paar cent per glas wijn gaat niemands feestdagen verpesten. De grotere kostenpost zit niet in btw of accijns, maar in cadeaus die niet raak zijn. Uit eerder onderzoek bleek dat een flink deel van de gegeven cadeaus niet echt gewaardeerd wordt. Daar schreven we over in zo geef je wél raak. Een cadeau van dertig euro dat in de kast verdwijnt, is duurder dan elke belastingverhoging.
Drie nuchtere tips voor een jaar waarin er weinig bijkomt:
- Vraag wat iemand wil. Het klinkt simpel, maar een wensenlijst voorkomt missers en dubbele cadeaus. Hetzelfde geld, beter besteed.
- Leg samen in. In plaats van vijf losse kleinigheden één cadeau waar iemand écht blij van wordt. Hoe dat zonder gedoe gaat, lees je in samen een cadeau kopen.
- Plan december nu al. Sinterklaas en kerst komen elk jaar "ineens". Wie in de herfst begint, spreidt de uitgaven en koopt minder in paniek. Meer tips vind je in ons stuk over cadeaus geven met een krap budget.
Kortom
Prinsjesdag 2026 brengt geen schokgolf voor je portemonnee, maar wel een paar kleine prijsstijgingen op plekken waar je ze niet direct verwacht. De bos bloemen wordt pas vanaf 2028 duurder (als de Kamer ermee instemt), en de fles wijn stijgt met een paar cent per glas mee met de inflatie. De slimste reactie is niet minder geven, maar gerichter geven. Maak daarom een gratis verlanglijstje en deel het met je familie. Dan landt elke euro precies waar hij hoort. Het is in een paar tikken klaar, en een account is niet eens nodig.
Bronnen: NOS, "Koopkrachtcijfers gelekt: minima er licht op vooruit, hoge inkomens iets in de min" (12 september 2026); Ondernemersplein (Rijksoverheid), "Btw op bloemen en planten gaat omhoog van 9% naar 21%". De cijfers zijn gebaseerd op de Prinsjesdagstukken die de NOS vooraf kon inzien; de officiële stukken worden vanmiddag gepresenteerd.
