Over tien dagen begint de Week tegen Eenzaamheid (24 tot en met 30 september), met het motto "Kom erbij!". Het is een van die campagneweken waar je snel langs scrolt. Toch zijn de cijfers erachter niet mis. Volgens het CBS voelde in 2024 bijna één op de tien Nederlanders van 15 jaar en ouder zich sterk eenzaam, en nog eens drie op de tien enigszins. Dat is iemand in jouw straat, in je familie-app, misschien op je werk. Het goede nieuws: de campagne vraagt niets groots van je. Het gaat om kleine stappen. En vaak werkt een uitnodiging daarbij beter dan een cadeau.
Wat de cijfers zeggen (en wat ze níet zeggen)
De CBS-cijfers over 2024 laten een paar dingen zien die je misschien niet verwacht:
- Het is niet alleen iets van ouderen. Jongeren tot 25 jaar missen het vaakst een hechte band: 12,9 procent van hen voelt zich emotioneel eenzaam. Sociale eenzaamheid, het gevoel dat je te weinig mensen om je heen hebt, komt juist het meest voor tussen 55 en 65 jaar (17,7 procent).
- Ouders alleen met de kinderen hebben het het zwaarst. Van hen voelt 18,2 procent zich sterk eenzaam, tegen 7 procent van stellen met kinderen. Van de mensen die alleen wonen is dat 14,2 procent.
- Contact maakt echt verschil. Van de mensen die niet elke week contact hebben met familie of vrienden, voelt 46 procent zich sociaal eenzaam. Bij mensen die dat wel wekelijks hebben is dat 13 procent.
Wat de cijfers niet zeggen: dat eenzame mensen geen mensen om zich heen hebben. Je kunt eenzaam zijn met een volle agenda. Het gaat om het gevoel dat je er niet echt bij hoort. Juist daarom werkt "Kom erbij!" zo goed als motto.
Waarom een uitnodiging meer doet dan een cadeau
Als we iemand willen opbeuren, grijpen we graag naar een cadeautje: bloemen, een kaartje, een doos bonbons. Dat is lief, en het blijft een mooi gebaar. Maar een cadeau is éénrichtingsverkeer. Jij geeft, de ander ontvangt, en daarna gaat de deur weer dicht. Een uitnodiging vraagt iets terug: kom je ook? Iemand is daarmee niet alleen iemand om voor te zorgen, maar iemand die je erbij wilt hebben. En dat gevoel is precies wat eenzaamheid wegneemt.
Zeven kleine manieren om iemand erbij te halen
- Zet één bord extra neer. Maak je zondag stamppot? Vraag de buurvrouw die sinds kort alleen woont of ze mee-eet. Eten doe je toch al, en samen eten maakt het meteen gezelliger. We schreven eerder al waarom samen eten een onderschat cadeau is.
- Vraag iemand mee, in plaats van te vragen hoe het gaat. Op "Hoe gaat het?" krijg je bijna altijd "goed hoor" terug. Met "Ik loop zaterdag naar de markt, loop je mee?" geef je iemand iets concreets om ja op te zeggen.
- Onthoud een verjaardag, en doe er iets mee. Een kaart op de mat of een appje om 8 uur 's ochtends: het laat zien dat je aan iemand gedacht hebt zonder dat het moest. Nu de verjaardagskalender op de wc aan het verdwijnen is, moet je dat wel ergens anders regelen.
- Laat iemand meedoen aan het groepscadeau. Gaat er in je straat of op je werk een collectebusje rond voor iemand die jarig is of met pensioen gaat? Vraag dan ook de nieuwe collega of de buurman van drie huizen verder. Via een online groepscadeau kan iedereen makkelijk meedoen, ook wie niet in de familie-app zit.
- Nodig mensen uit voor je eigen feestje. Het voelt misschien raar om de buurvrouw van 78 of de jongen van de voetbal uit te nodigen voor je verjaardag. Maar vaak is dat juist het leukste wat ze die maand horen. Met een verjaardagslijstje weten ze meteen wat ze kunnen meenemen, en hoeft niemand ongemakkelijk te gissen.
- Kom langs als iemand ziek is, maar vraag het even. Wie lang ziek thuis zit, raakt snel buiten beeld. Een appje "Zal ik donderdag even soep brengen?" is laagdrempelig. Wil je iets meenemen, kijk dan bij onze beterschapscadeaus.
- Doe mee met iets in de buurt. In de Week tegen Eenzaamheid organiseren bibliotheken, buurthuizen en welzijnsorganisaties overal koffieochtenden en wandelingen. Je hoeft niet zelf eenzaam te zijn om mee te doen, en als je iemand meeneemt is het extra waardevol. Ook de bibliotheek is trouwens een onderschatte ontmoetingsplek.
En als jij degene bent die zich eenzaam voelt?
Dan is dit artikel misschien een beetje confronterend. Weet dat je lang niet de enige bent: 9,8 procent van de 15-plussers, dat zijn bijna anderhalf miljoen mensen. Een kleine eerste stap, zoals een activiteit uit de Week tegen Eenzaamheid of een appje aan iemand die je al een tijd niet hebt gesproken, voelt vaak groter dan hij is. Kom je er zelf niet uit, dan kun je terecht bij de Luisterlijn (dag en nacht bereikbaar via 088 0767 000) of bij het welzijnswerk in je gemeente.
Omzien begint klein
Eenzaamheid los je niet op in één week, en niet met één cadeau. Maar de Week tegen Eenzaamheid is wel een mooi moment om er even bij stil te staan: wie in jouw omgeving zou je deze maand kunnen uitnodigen? Denk je dat iemand op leeftijd het lastig heeft, bijvoorbeeld door een ziekte? Lees dan ook onze tips voor omkijken naar ouderen en cadeaus voor iemand met dementie.
En ben je zelf binnenkort jarig? Maak dan een gratis verlanglijstje en deel het niet alleen met de vaste club, maar ook met die ene collega of buurvrouw die je eigenlijk ook graag had uitgenodigd. Het is in een paar tikken klaar, een account hoeft niet eens, en met één link doet iedereen mee. Kom erbij!
Bronnen: CBS, 25 september 2025 · Eén tegen eenzaamheid · Sociaal Werk Nederland.
