Het terrasje, het verjaardagsetentje, de vrijdagmiddagborrel: we doen het allemaal nét wat minder. Restaurants en cafés verkochten in de eerste helft van dit jaar 1,6 procent minder gerechten en drankjes dan vorig jaar, becijfert ING vandaag — terwijl de omzet toch met 2,7 procent steeg. Dat verschil is volledig prijs: horecaprijzen gaan dit jaar gemiddeld 5 procent omhoog en liggen inmiddels zo'n kwart hoger dan in 2022. Twee derde van de consumenten vindt de prijzen ronduit te hoog, en ING verwacht ook volgend jaar geen verbetering. Uit eten schuift langzaam op van gewoonte naar luxe.
Wat er eigenlijk gebeurt
Dit is geen verhaal van gierige restaurants: personeel, huur, energie en inkoop werden allemaal duurder, en een hogere btw op logies kwam er dit jaar nog overheen. De horeca berekent door wat hij moet doorberekenen — en de gast rekent op zijn beurt af met zijn voeten. Minder vaak, korter, of alleen nog bij speciale gelegenheden. Het probleem is dat juist die speciale gelegenheden (verjaardagen, jubilea, afzwemdiploma's) zich niets van de prijslijst aantrekken. Die komen gewoon.
Vieren zonder de hoofdprijs: vier manieren
- Verschuif het moment. Zelfde restaurant, halve rekening: lunch in plaats van diner, of doordeweeks in plaats van zaterdagavond. Veel zaken hebben doordeweeks bovendien meer aandacht voor je tafel — je krijgt letterlijk meer voor minder.
- Knip de avond in tweeën. Het aperitief en het toetje thuis, alleen het hoofdgerecht uit — of andersom. Scheelt zomaar de helft, en een proseccootje in de eigen tuin is nog steeds een feestje. Zeker in deze nazomerweken.
- Maak van thuis het restaurant. De horecatrend van de zuinige jaren: het thuisrestaurant. Eén iemand kookt het menu, gasten nemen wijn en toetje mee, telefoonvrije tafel, menukaartje erbij voor de grap. Kost een fractie, blijft langer hangen dan gang drie van een gemiddeld etentje. Voor de aankleding hoef je weinig te kopen — kijk anders even bij cadeaus voor de thuiskok.
- Maak van het etentje zélf het cadeau. Als uit eten een luxe wordt, is het ineens een uitstekend cadeau. Eén duurder etentje dat je van vijf mensen samen krijgt, is leuker dan vijf losse prullen. Zet "etentje bij [favoriete zaak]" of een dinerbon op je gratis verlanglijstje en laat familie er samen aan meebetalen — het lijstje regelt het afstemmen, gasten strepen anoniem af en niemand hoeft een account. Zo houdt de horeca z'n gasten en jij je feestje.
De uitsmijter: schrap het schuldgevoel
Nog één ding. Als uit eten een bewuste keuze wordt in plaats van een automatisme, wordt het ook wéér leuk. De verjaardag in dat ene restaurant waar je al maanden naartoe wilt, voelt anders dan de zoveelste routine-pizza op dinsdag. Minder vaak, beter gekozen, meer genoten — er zijn slechtere ruilen. We schreven eerder al hoe je uitjes cadeau vraagt nu álles duurder wordt en waarom samen eten het beste cadeau is dat er bestaat.
Bron: ING Research, 11 augustus 2026.
