Jonge kinderen (0 t/m 6 jaar) zitten gemiddeld 102 minuten per dag op een scherm, en één op de vijf gebruikt regelmatig vier of méér apparaten — van tv tot tablet tot de telefoon van papa of mama. Dat blijkt uit het Iene Miene Media-onderzoek van Netwerk Mediawijsheid onder ruim duizend ouders. Interessantste conclusie voor ons: ouders zoeken houvast. En er is één moment waarop je als omgeving stilletjes kunt bijsturen — het cadeaumoment.
Het goede nieuws dat onderbelicht blijft
Hetzelfde onderzoek laat namelijk óók zien dat jonge kinderen het grootste deel van hun dag gewoon offline spelen, bouwen en (voor)gelezen worden. Het scherm wint terrein, maar de blokkendoos is nog niet verslagen. De vraag is vooral: wat leggen wíj — ouders, opa's en oma's, ooms en tantes — in huis dat kan concurreren met dat scherm?
Waarom cadeaus hier stiekem veel invloed hebben
Denk even terug aan de laatste verjaardag: de helft van wat een kind krijgt, bepaalt maandenlang wat er in de speelhoek ligt. Wie een tablet-spelletje geeft, geeft schermtijd; wie een knikkerbaan, verkleedkist of buitenspeelgoed geeft, geeft óffline tijd. Zonder preken, zonder verbod — gewoon door het aanbod thuis te veranderen. Een paar richtingen die het bij deze leeftijd altijd goed doen:
- Bouwen en knutselen — alles waar handen bij nodig zijn, van duplo tot klei (kijk voor inspiratie bij onze knutselcadeaus);
- Buiten spelen — zeker in de zomervakantie: buitenspeelgoed tegen vakantieverveling hoeft geen vermogen te kosten;
- Samen doen — spelletjes en voorleesboeken geven óók het waardevolste cadeau: aandacht.
Zo stuur je een verlanglijstje (heel subtiel) bij
Hier komt het praktische stukje: veel ouders maken tegenwoordig een verlanglijstje voor hun kind en delen dat met familie. Dat lijstje is jouw stille bondgenoot. Zet er als ouder bewust schermvrije opties op in verschillende prijsklassen, dan kiezen gulle gevers vanzelf raak — en voorkom je én dubbele cadeaus én de zoveelste app-voucher. Als gever mag je ook gewoon vrágen: "staat er iets op het lijstje waar ze lekker mee naar buiten kan?"
Geen schermpolitie, wel balans
Voor de duidelijkheid: schermen horen erbij, en 102 minuten is geen ramp — het gaat om wat er tegenover staat. Het onderzoek laat zien dat ouders daar hulp bij kunnen gebruiken. Mooi meegenomen dat een van de makkelijkste hulpmiddelen gratis is: een verlanglijstje waarmee de hele familie in één keer weet welke cadeaus het beeldschermvrije spelen een zetje geven. Aanmaken kost twee minuten, een account is niet eens verplicht.
