Vanuit Japan is een raket vertrokken naar Mars. Aan boord: een ruimtesonde die naar Phobos gaat, de grootste van de twee manen van Mars. Daar moet hij zo'n 10 gram maangruis oppakken en mee terugnemen naar de aarde, meldt de NOS vanochtend. Voor de internationale missie is ruim 500 miljoen euro uitgetrokken. En er reist een wagentje mee dat Idefix heet, naar het hondje van Asterix. Als dát geen verhaal is voor aan de ontbijttafel. In dit artikel lees je wat er de komende jaren gaat gebeuren, en hoe je de ruimtekriebels van je kind vasthoudt. Je hebt er geen telescoop voor nodig, en zelfs geen groot budget.
Wat gaat er gebeuren?
De missie heet MMX (Martian Moons eXploration) en wordt geleid door de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA, samen met onder meer NASA, de Franse en de Duitse ruimtevaartorganisatie en de Europese ESA. Volgens ESA ziet de reis er zo uit:
- Augustus 2027: de sonde komt aan bij Mars, en vanaf september 2027 draait hij rondjes rond Phobos.
- Begin 2029: Idefix wordt losgelaten op het oppervlak. Hij zoekt een goede plek waar de grote sonde later kan landen.
- 2030: de sonde landt even op Phobos, boort in de grond en verzamelt monsters.
- 2031: een capsule met minstens 10 gram Phobos-gruis landt in Australië.
Het doel: uitzoeken hoe de manen van Mars zijn ontstaan. Zijn het brokstukken van een enorme botsing op Mars, of zijn het rotsblokken die door de zwaartekracht van Mars zijn ingevangen? Het gruis moet het antwoord geven. Het wordt ook de eerste keer dat er materiaal uit de buurt van Mars naar de aarde komt. Al is het wel spannend wie er als eerste is: China wil in 2028 ook een retourmissie naar Mars lanceren, die net als deze missie in 2031 terug moet zijn.
Drie weetjes om aan tafel te vertellen
- Phobos is piepklein. De maan is maar zo'n 20 kilometer breed. Dat is ongeveer zo ver als een halve marathon. Onze eigen maan is ruim 3.400 kilometer breed.
- Idefix weegt er bijna niks. Op aarde weegt het wagentje 25 kilo en is het zo groot als een magnetron. Op Phobos is de zwaartekracht zo klein dat Idefix daar zo zwaar is als 15 gram, schrijft ESA. Dat zijn een paar suikerklontjes.
- De namen zijn spannend. Phobos betekent angst, en de kleine maan Deimos betekent schrik. Ze zijn vernoemd naar de zonen van Ares, de Griekse god van de oorlog. Zeg dat maar eens hardop als het donker is.
Zo houd je de ruimtekriebels vast
Kinderen die vandaag over Idefix horen, zijn in 2031 vijf jaar ouder. Hoe zorg je dat de nieuwsgierigheid niet na één dag weer weg is? Vijf ideeën:
1. Kijk zelf omhoog, deze week al
Je hoeft niet naar Mars om iets bijzonders te zien. Deze week bereiken de Orioniden hun hoogtepunt: vallende sterren die ontstaan uit stof van de komeet van Halley. Volgens hemel.waarnemen.com is het maximum op donderdag 22 oktober. De maan geeft dan nog veel licht, maar gaat die nacht om 3.27 uur onder. Daarna is het donkerder tot het rond 7.45 uur gaat schemeren. Bij een heldere, donkere hemel zie je dan naar schatting zo'n 11 vallende sterren per uur van deze zwerm. In de stad zijn het er minder, op het platteland meer.
Voor kinderen is dat makkelijker dan het klinkt. Zet donderdag de wekker om een uur of zes, pak een deken en ga twintig minuten in de tuin of op het balkon liggen. Zit je kind in regio midden of zuid, dan is het herfstvakantie en hoeft er daarna niemand naar school. Is het bewolkt? Geen ramp: ook de dagen ervoor en erna vallen er nog sterren van deze zwerm. En na zondag gaat de klok een uur terug, dus vanaf de wintertijd is het 's avonds al vóór bedtijd donker genoeg om sterren te kijken.
2. Hang een missiekalender op de koelkast
Schrijf de vier stappen van de missie op een vel papier, met een tekening van Idefix erbij. Laat je kind uitrekenen hoe oud het is als de capsule in 2031 landt. Elke keer als de sonde een stap verder is, zet je een vinkje. Zo blijft de missie jarenlang een gesprek, in plaats van één nieuwsbericht.
3. Lees een Asterix voor de grap
Weten je kinderen wie Idefix is? Dan is dit hét moment om samen een Asterix-strip te lezen. Een ruimtewagentje dat naar een hondje is vernoemd, maakt de ruimte meteen een stuk minder ver weg. En wie weet heb je zo ineens een stripfan én een ruimtefan in huis.
4. Bezoek een publiekssterrenwacht
Verspreid over het land zijn publiekssterrenwachten waar vrijwilligers op open avonden met grote telescopen laten zien wat er aan de hemel staat. Bij helder weer zie je daar de maan, planeten of sterrenhopen. Kijk op de website van de sterrenwacht bij jou in de buurt wanneer er een open avond is, en of je moet reserveren.
5. Zet de ruimte op het verlanglijstje
Een sterrenkaart, een boek over de planeten of een eerste telescoop: met Sinterklaas en kerst in aantocht zijn het mooie cadeaus voor een kind dat helemaal in de ruimte zit. In onze gids cadeaus voor de sterrenkijker vind je ideeën van sterrenkaart tot instaptelescoop, met eerlijke tips over wat je wel en niet ziet. En voor op de slaapkamer is er de sterrenprojector. Zoek je iets anders? Probeer dan de Cadeauzoeker.
Vijf jaar wachten op 10 gram
Het mooiste van deze missie is misschien wel het geduld. Een half miljard euro, een reis van miljoenen kilometers en vijf jaar wachten, voor een handjevol gruis. Daarbij vergeleken is wachten tot pakjesavond, over nog geen zeven weken, een fluitje van een cent. Laat je kind de wensen alvast verzamelen op een gratis verlanglijstje, of gebruik het sinterklaaslijstje. Dan weet de familie wat er op de missiekalender van je kind staat. In een paar tikken klaar, en een account hoeft niet eens.
Bronnen: NOS, 20 oktober 2026 · ESA over de MMX-missie · hemel.waarnemen.com over de Orioniden 2026.
