Vannacht om twaalf uur is Grand Theft Auto VI verschenen, dertien jaar na het vorige deel, meldt de NOS. De kans is groot dat het spel deze weken ook bij jou thuis op een verlanglijstje staat. En dat de schrijver van dat lijstje dertien is, geen achttien.
Op de doos staat een rood vakje met het getal 18. Wat betekent dat precies? Mag je kind het spel dan echt niet spelen? En wat zet je op het lijstje als jij nee zegt? Wij zochten het op bij de mensen die erover gaan.
Wat is PEGI?
PEGI is het Europese systeem voor leeftijdsadviezen bij games. Elk spel krijgt een van vijf leeftijden: 3, 7, 12, 16 of 18. Daarnaast staan er op de achterkant van de doos kleine plaatjes die vertellen waaróm het spel die leeftijd kreeg, bijvoorbeeld geweld, grof taalgebruik, angst, gokken, seks of drugs. De volledige uitleg staat op de site van PEGI. Kort samengevat:
- PEGI 3: geschikt voor alle leeftijden. Hooguit heel mild geweld in een komische situatie.
- PEGI 7: er kunnen beelden of geluiden in zitten die jonge kinderen eng vinden.
- PEGI 12: iets explicieter geweld tegen fantasiefiguren, en niet al te grove taal.
- PEGI 16: geweld zoals je dat in het echte leven zou verwachten, grovere taal, en tabak, alcohol of drugs kunnen voorkomen.
- PEGI 18: grof geweld, doden zonder reden, geweld tegen weerloze personages, verheerlijking van drugs of expliciete seks.
Goed om te weten: PEGI zegt iets over de inhoud, niet over de moeilijkheid. Een spel met PEGI 3 kan best te lastig zijn voor een kleuter.
Is PEGI 18 een verbod?
Nee. "PEGI is een leeftijdsadvies, geen wettelijk verbod", schrijft Gamewijzer, de site voor ouders van het NICAM, de organisatie die ook achter Kijkwijzer zit. Jij beslist dus zelf. Maar Gamewijzer noemt PEGI 18 wel "een serieus signaal" dat een spel echt voor volwassenen bedoeld is. Zo'n classificatie krijgt een game niet zomaar.
Waarom kreeg GTA VI een 18?
Volgens de pagina van Gamewijzer over GTA VI gaat het om extreem geweld, expliciete seks en het gebruik van drugs, met daarbij veel grof taalgebruik. Het geweld komt heel realistisch in beeld. Je kunt in het spel ook onschuldige voorbijgangers aanrijden of neerschieten. Er zijn seksscènes, je kunt naar een stripclub en de hoofdpersonen kunnen drugs verkopen en gebruiken.
Gamewijzer wijst op nog iets: een game is geen film. Bij een film kijk je toe. In een game doe je het zelf. Je ziet niet alleen dat er geschoten wordt, je haalt zelf de trekker over.
"Maar ik rijd alleen maar rond"
Dit is het argument dat veel ouders te horen krijgen. Het klopt dat autorijden een grote rol speelt in GTA. Maar volgens Gamewijzer kun je niet alleen rondrijden en de rest uitzetten. GTA VI is een spel met een verhaal, en de volwassen thema's horen bij dat verhaal. Het is geen racegame.
Wat zet je dan wél op het lijstje?
Alleen nee zeggen werkt slecht bij een tiener. Gamewijzer raadt aan om begrip te tonen, want de hype is groot, en samen te zoeken naar een spel dat beter past. De site noemt zelf een paar voorbeelden:
- Gaat het je kind om het autorijden? Kijk dan naar Forza Horizon 6 (PEGI 3).
- Gaat het om de actie? Denk aan Minecraft Dungeons 2 (PEGI 7), Fortnite Battle Royale (PEGI 12) of Horizon Forbidden West (PEGI 16).
Vraag dus eerst wat je kind zo aantrekt in GTA. Het antwoord bepaalt welk spel een goed alternatief is. Meer ideeën die niets met gamen te maken hebben, staan in onze gidsen met cadeaus voor tieners van 13, 14 en 15 en cadeaus voor tieners van 16 en 17.
Vijf dingen die je deze week kunt doen
- Kijk naar het lijstje voordat de familie het ziet. Opa, oma en tantes kopen wat erop staat. Zij kennen het verschil tussen Forza en GTA meestal niet. Staat er een spel op waar je niet achter staat, haal het er dan af vóór je het lijstje deelt.
- Zet de leeftijd erbij. Schrijf bij een game op het lijstje welke versie je bedoelt en voor welke spelcomputer. Dan koopt niemand per ongeluk het verkeerde spel.
- Stel ouderlijk toezicht in op de spelcomputer. Op een PlayStation, Xbox en Switch kun je instellen welke leeftijd je kind mag spelen. Een spel met een hogere PEGI start dan niet zonder jouw toestemming. Gamewijzer heeft stappenplannen voor de PlayStation 5, de Xbox en de Nintendo Switch.
- Bedenk wat je zegt over vriendjes. "Maar Daan mag het wel" komt vanzelf. Gamewijzer is daar duidelijk over: je bent niet verplicht andere ouders te volgen. Je mag gewoon zeggen dat jij de inhoud nu niet geschikt vindt.
- Zeg je toch ja? Kijk dan mee. Besluit je dat je kind het spel mag spelen, laat het dan niet helemaal alleen doen, adviseert Gamewijzer. Kijk mee en praat over wat er gebeurt. Het spel is voor één speler en kan zonder internet, dus een afspraak over schermtijd is goed te maken.
En als het spel voor een volwassene is?
Dan is er niets aan de hand. Voor de volwassen gamer in huis is GTA VI gewoon een van de grote cadeaus van dit jaar. Volgens Gamewijzer kost de gewone editie 80 euro en de Ultimate-editie 100 euro. Wat je er verder bij kunt geven, van een controller tot extra opslag, lees je in ons GTA VI-lijstje voor PS5 en Xbox.
Maak het lijstje samen
Een verlanglijstje is een goed moment voor dit gesprek. Niet op pakjesavond, als het cadeau al is uitgepakt, maar nu. Laat je kind zelf een sinterklaaslijstje of kerstlijstje maken en loop het samen door. Wat erop staat, deel je daarna met de familie. Wie iets koopt, streept het af. Een gratis verlanglijstje maak je in een paar minuten, een account hoeft niet eens.
Bronnen: NOS, "GTA VI verschijnt na 13 jaar: hoe de game-reeks de wereld veroverde" (18 november 2026); Gamewijzer (NICAM), "Grand Theft Auto VI" (bijgewerkt november 2026) en "6 vragen en antwoorden over GTA 6" (19 oktober 2026); PEGI, "Wat betekenen de classificaties?".