Ze scharrelen 's nachts door de tuin, en juist nu hebben ze het druk: egels eten zich in de herfst zo rond mogelijk voor hun winterslaap, die volgens de Dierenbescherming loopt van eind oktober tot april. Tegelijk is het een gevaarlijke tijd. "Veel jonge egels worden aangereden," kopte NU.nl deze week. En het gaat sowieso niet goed met de egel: volgens de Dierenbescherming is de egelpopulatie de afgelopen dertig jaar meer dan gehalveerd. De wildopvangcentra van de organisatie vangen gemiddeld zo'n 1300 egels per jaar op; tien jaar geleden waren dat er 500. Met een paar kleine aanpassingen in je tuin help je ze de winter door.
Zo help je egels de herfst door
1. Laat je tuin een beetje rommelig
Het belangrijkste advies kost niets: maak je tuin niet te netjes. Laat een hoek met bladeren, takjes en snoeiafval liggen. Egels maken hun winternest van bladeren, gras, mos en takjes, en kruipen ook graag onder een omgekeerde mand of een stapel hout. Hoe meer van zulke rommelhoekjes, hoe meer schuilplekken.
2. Zet een egelhuisje neer
Wil je egels echt een veilige plek geven, dan helpt een egelhuisje. Leg wat takjes, bladeren of hooi bij de ingang, maar richt het huisje zelf niet in: dat doen de egels volgens de Dierenbescherming het liefst zelf.
bol
± €29,69
Let op: zo'n houten huisje moet je zelf nog afdekken met bladeren en takken, zodat het warm en verscholen ligt. Zet het op een rustige, beschutte plek en niet te dicht bij het huis.
3. Voer bij, maar met het juiste voer
Egels moeten in de herfst genoeg vet opbouwen. Je kunt helpen met speciaal egelvoer of kattenbrokjes, en een bakje water. Zet nooit melk of brood neer: dat is helemaal niet goed voor egels.
Vivara
± €9,99
Let op: bijvoeren is een aanvulling, geen vervanging van een natuurlijke tuin. Zet het 's avonds neer met een bakje water, houd het bakje schoon, en geef egels nooit melk of brood.
4. Maak een doorgang in je schutting
Egels leggen 's nachts flinke afstanden af op zoek naar voedsel, maar lopen vast tegen dichte schuttingen. Dan wijken ze uit naar de straat, met alle gevolgen van dien. Een gat onder in de schutting, of een egelpoortje, maakt van een rij tuinen een veilige route.
Bellatio
± €8,99
Let op: je maakt zelf een opening onder in je schutting en monteert het poortje daarop. Overleg dus even met de buren, want het gat komt ook aan hun kant uit.
5. Kijk uit bij het tuinwerk
Kijk onder bladhopen en struiken voordat je gaat maaien, trimmen of een vuurtje stookt. De Dierenbescherming ziet geregeld egels met wonden van een grasmaaier.
Wanneer bel je 144?
Niet elke egel die je ziet, heeft hulp nodig. "Elke gezonde egel in de opvang is er één teveel," schrijft de Dierenbescherming, want de opvang zit vaak vol. Vind je een nest of een slapende egel? Laat hem met rust: de egel is een beschermde diersoort. Wél hulp nodig hebben:
- egels die je in de winter overdag ziet lopen;
- egels die in de herfst of winter te klein zijn: ze moeten dan minstens 750 gram wegen;
- egels die gewond, koud of verzwakt zijn, of zich niet oprollen als je ze aanraakt.
Pak de egel dan voorzichtig op met een handdoek of tuinhandschoenen, zet hem in een doos met een handdoek of krant op de bodem, en houd hem warm met bijvoorbeeld een kruik. Een bakje water en wat kattenbrokjes mogen erbij. Bel daarna het landelijke meldnummer voor dieren in nood: 144.
Een cadeau voor de tuinliefhebber
Ken je iemand met een tuin en een zwak voor dieren? Een egelhuisje of een egelpoortje is een cadeau dat jarenlang meegaat, en voor kinderen is het extra leuk om te kijken of er een egel intrekt. Zet het op een gratis verlanglijstje voor de verjaardag of voor pakjesavond. Meer ideeën vind je bij onze cadeaus voor de vogelliefhebber, het insectenhotel en de buitencadeaus voor kleine natuurontdekkers.
Bronnen: Dierenbescherming, "Egels in de herfst en winter" en "Egel in nood?"; NU.nl, "Veel jonge egels worden aangereden" (6 oktober 2026).
