Waarom is de lucht blauw? Wat zit er in een blaadje? En wat gebeurt er als je zuiveringszout in azijn gooit? Sommige kinderen stellen de hele dag vragen. Voor die kleine wetenschappers is een experimenteerdoos of microscoop een cadeau dat veel langer meegaat dan het uitpakmoment. Dat ouders leerzaam speelgoed waarderen, bleek op 2 oktober nog: bij de verkiezing Speelgoed van het Jaar 2026 won het rekenspel Math Masters de publieksprijs in de categorie Educatief. Ruim 16.000 mensen brachten hun stem uit. Wij zochten zeven cadeaus voor nieuwsgierige kinderen, van een proefjesboek voor een regenachtige middag tot een telescoop met microscoop. Prijzen gecheckt op 5 oktober 2026; de winkelpagina blijft leidend.
Voor de beginnende onderzoeker
1. Een boek vol vette, vieze proefjes (± €15,99)
De goedkoopste manier om de keukentafel in een laboratorium te veranderen: een proefjesboek. In Het vette vieze proefjesboek maak je onder meer twee soorten slijm, haal je de schaal van een ei zonder het ei te breken, laat je een stuk zeep enorm groeien en bouw je een vulkaan van een citroen. Met grappige tekeningen en feitjes erbij. Ideaal voor een regenachtige dag in de herfstvakantie.
Bruna
± €15,99
Let op: sommige proefjes maken flink vies (en een paar stinken), dus doe ze in de keuken of buiten, en samen met een volwassene.
2. Een vulkaan die in het donker uitbarst (± €14,39)
De vulkaan is misschien wel het bekendste proefje ooit, en Clementoni maakt er een feestje van. Kinderen gieten eerst zelf een vulkaan van gips en schilderen die. Daarna volgt de uitbarsting, met neonkleurstof en een uv-lampje dat de "lava" laat oplichten. Bij onze check was de set in de aanbieding; normaal kost hij rond de €20.
bol
± €14,39
Let op: het gips moet eerst uitharden, dus de grote uitbarsting komt niet meteen. Zet de vulkaan op een dienblad of buiten: de lava loopt alle kanten op.
3. Oerkreeftjes kweken (± €15,99)
Triops leefden al in de tijd van de dinosaurussen, en met deze set van Clementoni kweek je ze zelf. Er zit een klein aquarium in, met eitjes, voer, een lepel, een pipet en een maatbeker. Volg de handleiding en volgens Clementoni heb je binnen enkele weken een nieuw huisdier. Een experiment en een huisdier in één.
bol
± €15,99
Let op: triops leven niet lang: meestal een paar weken tot een paar maanden. Vertel dat vooraf, en reken erop dat niet elk eitje uitkomt.
Voor wie dieper wil kijken
4. Een microscoop die overal mee naartoe gaat (± €29,90)
Wat zit er in een uienvelletje of een veer? Met de Kidymicroscope van Kidywolf ontdekken kinderen het zelf. Hij vergroot 50, 150 of 300 keer, heeft licht van boven en van onder en is draagbaar, dus hij gaat ook mee naar buiten. Er zitten negen kant-en-klare preparaten bij, van stuifmeel tot konijnenhaar, plus lege glaasjes, een pincet en een pipet om zelf monsters te maken.
Milk Bar
± €29,90
Let op: hij werkt op 2 AA-batterijen die er niet bij zitten. En met de losse glaasjes, het pincet en de pipet is hij niet geschikt voor jongere broertjes of zusjes.
5. Telescoop én microscoop in één doos (± €64,99)
Voor de onderzoeker die zowel naar de maan als naar een druppel slootwater wil kijken: deze set van National Geographic bij Lidl combineert een lenzentelescoop met een microscoop. De telescoop heeft een opening van 50 millimeter en staat op een tafelstatief; met de twee oculairs vergroot hij ongeveer 18 tot 29 keer. De microscoop gaat van 40 tot 640 keer. Wil je verder de ruimte in? Kijk dan ook bij onze cadeaus voor de sterrenkijker.
Lidl
± €64,99
Let op: met deze vergroting zie je de maan en de planeten, maar sterrenstelsels en nevels hooguit als een vaag vlekje. De telescoop staat op een tafelstatief en is alleen online te koop bij Lidl.
Voor de rekenaar en de techneut
6. Math Masters, de publiekswinnaar (± €34,99)
Dit is het rekenspel dat het publiek koos tot Speelgoed van het Jaar 2026 in de categorie Educatief. Met twee tot vier spelers los je sommen op om je pion naar de finish te krijgen, met actiekaarten voor extra spanning. Het bord is dubbelzijdig: de ene kant gaat tot 100 (vanaf 6 jaar), de andere tot 210 (vanaf 8 jaar). Zo groeit het spel mee, en volwassenen kunnen gewoon meedoen. Hoe de vakjury speelgoed beoordeelt, lees je in ons stuk over Speelgoed van het Jaar.
bol
± €34,99
Let op: het blijft een rekenspel, dus bij een kind dat rekenen echt stom vindt, werkt het vooral als je samen speelt. Het Spelhuis had hem iets goedkoper (€31,99), maar bij onze check nog maar één op voorraad.
7. Elektriciteit ontdekken met Spektro (± €59,99)
Hoe gaat een lampje branden, en wat doet een schakelaar eigenlijk? Met de Spektro Starter Set bouwen kinderen zelf stroomkringen en leren ze stap voor stap hoe elektriciteit werkt. In de werkboekjes staan 50 opdrachten. Een serieuzere set voor de techneut die echt wil snappen hoe dingen werken.
bol
± €59,99
Let op: het is meer leerset dan speelgoed: zonder de werkboekjes kom je niet ver, dus doe de eerste opdrachten samen. Met bijna €60 ook een mooi cadeau om met een paar gevers samen te geven.
Zet de proefjes op het lijstje
Weet je nog niet welke set het wordt, of wil je voorkomen dat de vulkaan twee keer in de zak van Sinterklaas zit? Zet je favorieten op een gratis verlanglijstje. Familie ziet dan in één oogopslag wat er nog openstaat en wat al gekocht is. Voor pakjesavond kun je ook meteen een sinterklaasverlanglijstje maken. Zoek je ideeën per leeftijd? Kijk bij de cadeaus voor kinderen van 8, 9 en 10 of 11 en 12 jaar, of zoek gericht in de Cadeauzoeker.
Bronnen: Stichting Speelgoed van het Jaar (winnaars 2026) en Fonk Magazine (4 oktober 2026) over de publieksprijs.
